KoÅ›cióÅ‚ Å›w. MichaÅ‚a ArchanioÅ‚a – gotycki, drewniany koÅ›cióÅ‚ parafialny w DÄ™bnie PodhalaÅ„skim w powiecie nowotarskim, wpisany wraz z innymi drewnianymi koÅ›cioÅ‚ami poÅ‚udniowej MaÅ‚opolski i Podkarpacia na listÄ™ Å›wiatowego dziedzictwa UNESCO. Pierwszy koÅ›cióÅ‚ w DÄ™bnie wzniesiono prawdopodobnie w XIII wieku. Obecny koÅ›cióÅ‚ wybudowany zostaÅ‚ w II poÅ‚owie XV w na miejscu starszej Å›wiÄ…tyni. Z tego okresu pochodzÄ… nawa i prezbiterium. Jest to Å›wiÄ…tynia orientowana o konstrukcji zrÄ™bowej.

Jest jednym z najlepiej zachowanych gotyckich drewnianych koÅ›cioÅ‚ów i jednoczeÅ›nie jednym z najbardziej znanych polskich zabytków w kraju i zagranicÄ… (otrzymaÅ‚ jako jedyny drewniany koÅ›ció Å‚ nominacjÄ™ w konkursie siedmiu cudów Polski), wyróżnia siÄ™ sylwetkÄ… (praktycznie niezmienionÄ… od czasów budowy) – wkomponowanÄ… w krajobraz i wyjÄ…tkowo cennym ruchomym wyposażeniem, a także unikatowÄ… polichromiÄ… patronowÄ… pochodzÄ…ca z okoÅ‚o 1500 roku, najstarszÄ…, w caÅ‚oÅ›ci zachowanÄ… w Europie, wykonanÄ… na drewnie.

NiewÄ…tpliwie jest to najlepiej zachowana tego rodzaju polichromia w Polsce. Jest wykonana w 33 kolorach i zawiera aż 77 motywów w 12 ukÅ‚adach. NajczÄ™stsze to ornamenty roÅ›linne i geometryczne. WystÄ™pujÄ… także wÄ…tki figuralne i zwierzÄ™ta, wÅ›ród nich gÅ‚ównie jelenie. Szablony byÅ‚y wielokrotnie używane w różnych obiektach, te prawdopodobnie, ze wzglÄ™du na ich Å›wiecki charakter w dworach szlacheckich i magnackich[1]. UwagÄ™ zwraca wizerunek orÅ‚a jagielloÅ„skiego nad belkÄ… tÄ™czowÄ….

Wieżę z pochyÅ‚ymi Å›cianami, silnie zwężajÄ…cymi siÄ™ ku górze, wzniesiono w konstrukcji sÅ‚upowo-ramowej, z izbicÄ…, w 1601 r. DziÅ› jest to jedna z najstarszych konstrukcji tego typu w Polsce, sÄ…dzi siÄ™, że starsza jest tylko wieża koÅ›cioÅ‚a w Binarowej. Dachy koÅ›cioÅ‚a, zadaszenia i Å›ciany wieży oraz jej heÅ‚m podbite sÄ… gontem, Å›ciany izbicy wieży oszalowane zostaÅ‚y deskami z ozdobnie wyrzynanÄ… koronkÄ… u doÅ‚u. We wnÄ™trzu znajdujÄ… siÄ™ cenne zabytki rzeźby i malarstwa gotyckiego.