Kościół św. Jakuba został zbudowany w 1187 r. na terenie podgrodzia założonego przez kolonistów z Zachodu na obecnym Wzgórzu Katedralnym. Fundatorem kościoła był Beringer z Bambergu, osiadły w Szczecinie. Katedra po odbudowie posiada układ zbliżony do pierwotnego z XV w., tj. pięć naw przykrytych jednym halowym dachem, obecnie pokrytym miedzią. Charakterystyczną cechą budowli są przypory wprowadzone do wnętrza, pozwalające na rozmieszczenie między nimi licznych kaplic. Inną ciekawostką jest duże prezbiterium (chór), równe wielkością hali głównej. Północna ściana korpusu odbudowana została w stylu współczesnym. Uroczystej konsekracji katedry dokonał 31 maja 1982 r. biskup szczecińsko-kamieński Kazimierz Majdański. Do rangi Bazyliki Katedralnej została podniesiona przez papieża Jana Pawła II, 23 maja 1983 r., a do rangi Bazyliki Archikatedralnej 25 marca 1992 r.